Desibelmetre Nedir? Nasıl kullanılır?
Desibelmetre (ses seviye ölçer), ortamdaki ses basıncı seviyesini desibel (dB) cinsinden ölçen cihazdır. Bir mikrofon, ses basıncını elektrik sinyaline dönüştürür; cihaz bu sinyali filtreler, ortalamasını alır ve logaritmik ölçekte gösterir.

Tasi̇ TA8151 Ses Seviye Ölçer Desibelmetre
Desibel Neden Logaritmik?
İnsan kulağı çok geniş bir ses basıncı aralığını algılar. Bu aralığı yönetilebilir sayılarla ifade etmek için logaritmik desibel ölçeği kullanılır. Pratikte bilinmesi gerekenler:
- +3 dB ses enerjisinin iki katına çıkması demektir (ör. aynı gürültüyü yapan ikinci bir makine).
- +10 dB kulakta yaklaşık “iki kat daha yüksek” olarak algılanır.
- Birden fazla gürültü kaynağı bir araya geldiğinde dB değerleri aritmetik olarak toplanmaz: 80 dB + 80 dB = 83 dB.
Tipik Ses Seviyeleri
| Ortam / kaynak |
Yaklaşık dB(A) |
| Sessiz yatak odası |
25 – 30 |
| Sessiz ofis |
40 – 50 |
| Normal konuşma (1 m) |
55 – 65 |
| Yoğun trafik |
75 – 85 |
| Taşlama, kırıcı, kompresör |
90 – 105 |
| Konser, kulak ağrısı eşiğine yakın |
110 – 120+ |
Ekrandaki Ayarlar Ne Anlama Gelir?
- A ağırlıklandırma – dB(A): İnsan kulağının düşük frekanslara daha az duyarlı olmasını taklit eder. İşyeri gürültüsü ve çevresel gürültü ölçümlerinde standart budur.
- C ağırlıklandırma – dB(C): Düşük frekansları da hesaba katar; tepe (peak) seviye ve bas ağırlıklı kaynaklar için kullanılır.
- Fast (125 ms) / Slow (1 s): Fast, ani değişimleri takip eder; Slow, dalgalı gürültüde daha okunaklı bir ortalama verir.
- MAX/MIN Hold: Ölçüm süresince ulaşılan en yüksek ve en düşük değerleri saklar.
- Leq: Belirli bir süre boyunca değişen gürültünün enerji eşdeğer ortalaması. Maruziyet değerlendirmesinin temelidir.
İşyerinde Gürültü ve İşitme Sağlığı
Türkiye’de işyeri gürültüsü, çalışanların gürültüyle ilgili risklerden korunmasına dair yönetmelikle düzenlenir. Günlük 8 saatlik maruziyette 80 dB(A) alt eylem, 85 dB(A) üst eylem ve 87 dB(A) maruziyet sınır değerleri esas alınır. Bu değerlerin aşıldığı bölgelerde kulak koruyucu kullanımı, işaretleme ve teknik önlemler gerekir. Resmi raporlama için akredite ölçüm yapılması, el tipi desibelmetrelerin ise ön tespit ve iyileştirme takibi için kullanılması uygundur.
Doğru Ölçüm İçin İpuçları
- Cihazı kol mesafesinde tutun veya tripoda takın; vücudunuz ses alanını etkiler.
- Çalışanın kulağı seviyesinde (yaklaşık 1,5 m) ölçün.
- Rüzgarlı ortamda veya fan önünde mikrofona rüzgar köpüğü takın.
- Arka plan gürültüsünü kaynak kapalıyken ayrıca ölçüp kaydedin.
- Uygunsa ölçüm öncesi akustik kalibratörle doğrulama yapın.
Sık Sorulan Sorular
Class 1 ve Class 2 desibelmetre farkı nedir?
IEC 61672 standardına göre Class 1 daha sıkı toleranslara sahip, hassas ölçüm sınıfıdır. Class 2 genel amaçlı saha ölçümleri için yeterlidir.
Komşu gürültüsünü ölçebilir miyim?
Evet, ön değerlendirme ve kayıt için kullanabilirsiniz. Resmi bir şikayet sürecinde ise ilgili belediye veya yetkili kurumların ölçümü esas alınır.
Desibelmetre Modelleri
Etiketler: desibelmetre, ses seviye ölçer, gürültü ölçümü, dB(A), iş güvenliği
Kasım 13, 2024
Listeye dön