Kaçak Akım Koruma Rölesi Nedir ve Ne İşe Yarar?

Kaçak Akım Koruma Rölesi

Kaçak akım koruma rölesi (RCD veya RCCB olarak da bilinir), faz iletkeninden giden akım ile nötr iletkeninden geri dönen akımı sürekli karşılaştırır. Normal bir devrede bu iki akım eşittir. Eğer akımın bir kısmı bir insanın vücudu ya da hasarlı bir kablo üzerinden toprağa kaçarsa denge bozulur; röle bu farkı algıladığında devreyi milisaniyeler içinde açar.

OAG 362 2x25 30 mAmp 2 Kutuplu Kaçak Akım Rölesi
OAG 362 2x25 30 mAmp 2 Kutuplu Kaçak Akım Rölesi

Nasıl Çalışır?

Rölenin içinde, faz ve nötr iletkenlerinin birlikte içinden geçtiği toroidal bir akım trafosu bulunur. Akımlar eşitken oluşan manyetik alanlar birbirini sıfırlar. Bir kaçak olduğunda net bir manyetik alan oluşur, sekonder sargıda gerilim endüklenir ve açma mekanizması tetiklenir. Bu işlem için harici bir besleme gerekmez.

30 mA ve 300 mA Arasındaki Fark

Hassasiyet Amaç Tipik kullanım
10 mA Yüksek risk alanlarında ek hayat koruma Banyo, sağlık mekanları gibi özel alanlar
30 mA Hayat koruma (dolaylı ve doğrudan temasa karşı ek koruma) Konut ve işyeri priz ve aydınlatma linyeleri
300 mA Yangın koruma Ana dağıtım girişi, büyük tesisler

300 mA’lik bir röle, insan vücudundan geçebilecek tehlikeli akımlarda açmayabilir; bu nedenle tek başına hayat koruma için yeterli değildir. Yaygın ve doğru uygulama, ana girişte seçici (S tipi) 300 mA, linyelerde ise 30 mA röle kullanmaktır.

Tip Seçimi: AC, A, F ve B

  • AC tipi: Yalnızca sinüsoidal AC kaçak akımları algılar. Elektronik yüklerin yoğun olduğu günümüz tesislerinde yetersiz kalabilir.
  • A tipi: AC’ye ek olarak darbeli DC kaçakları da algılar. Çamaşır makinesi, invertörlü klima, LED sürücü gibi elektronik yükler için önerilir.
  • F tipi: Tek fazlı frekans invertörlü cihazlar için geliştirilmiştir.
  • B tipi: Düz DC kaçaklar dahil tümünü algılar. Üç fazlı frekans invertörleri, elektrikli araç şarj istasyonları ve PV invertörleri için gereklidir.

Kutup Sayısı ve Akım Değeri

Tek fazlı devrelerde 2 kutuplu, üç fazlı devrelerde 4 kutuplu röle kullanılır. Rölenin anma akımı (ör. 25 A, 32 A, 40 A) önündeki sigortanın değerine eşit veya ondan büyük seçilmelidir. Unutmayın: Kaçak akım rölesi aşırı akım ve kısa devreye karşı koruma yapmaz; bu görev otomatik sigortanındır. İkisini tek gövdede birleştiren cihazlara RCBO denir.

Röle Neden Boşuna Atıyor?

  1. Nötr ve toprak iletkenlerinin bir noktada birleştirilmiş olması
  2. Farklı linyelerin nötrlerinin birbirine karışması
  3. Nemli ortamdaki buat, priz veya armatürlerde yalıtım zayıflaması
  4. Tek röle arkasında çok sayıda elektronik cihazın toplam kaçak akımının birikmesi

Arızayı bulmak için linyeleri tek tek devreden çıkarın ve gerekirse izolasyon direnci (megger) ölçümü yaptırın.

Test Butonu ve Periyodik Kontrol

Rölenin üzerindeki “T” butonu yapay bir kaçak oluşturarak mekanizmanın çalışıp çalışmadığını gösterir. Üreticiler bu testin düzenli aralıklarla (genellikle ayda bir veya altı ayda bir) yapılmasını önerir. Açma süresi ve açma akımının doğrulanması ise RCD test fonksiyonlu bir tesisat test cihazıyla yapılır.

Sık Sorulan Sorular

Topraklama yoksa kaçak akım rölesi çalışır mı?

Röle, kaçak bir insan üzerinden gerçekleştiğinde yine açar. Ancak topraklama olmadan kaçak, birisi dokunana kadar algılanamaz. Bu yüzden topraklama ile kaçak akım rölesi birbirini tamamlar.

Tesisat işlerini kim yapmalı?

Pano ve tesisat müdahaleleri yetkin bir elektrik teknisyeni veya mühendisi tarafından, ilgili yönetmeliklere uygun şekilde yapılmalıdır.

Kaçak Akım Rölesi Modelleri

OAG 362 2x25 30 mAmp 2 Kutuplu Kaçak Akım Rölesi
OAG 362 2x25 30 mAmp 2 Kutuplu Kaçak Akım Rölesi
Ürünü İncele »
OAG 362 2x25 300 mAmp 2 Kutuplu Kaçak Akım Rölesi
OAG 362 2x25 300 mAmp 2 Kutuplu Kaçak Akım Rölesi
Ürünü İncele »
OAG 362 2x32 30 mAmp 2 Kutuplu Kaçak Akım Rölesi
OAG 362 2x32 30 mAmp 2 Kutuplu Kaçak Akım Rölesi
Ürünü İncele »
Etiketler: kaçak akım rölesi, RCD, 30 mA, hayat koruma, elektrik tesisatı
Kasım 13, 2024
Listeye dön
cultureSettings.RegionId: 0 cultureSettings.LanguageCode: TR