Faz Sırası Göstergesi Ne İşe Yarar? Faz Sırası Ölçümü ve Faz Koruma Rölesi

Üç fazlı şebekede L1, L2 ve L3 (eski adlandırmayla R, S, T) fazlarının gerilimleri arasında 120° faz farkı vardır ve bu fazlar belirli bir sırayla tepe değerine ulaşır. Faz sırası (faz dönüş yönü), bu sıranın L1→L2→L3 (saat yönü, sağ dönüş) mü yoksa L1→L3→L2 (saat yönü tersi, sol dönüş) mü olduğunu ifade eder. Faz sırası göstergesi ise bu yönü birkaç saniyede tespit eden ölçü aletidir.

UT261A Dijital Faz Sırası Ölçer Test Cihazı

Faz Sırası Neden Önemli?

• Motor dönüş yönü: Üç fazlı asenkron motorun dönüş yönü doğrudan faz sırasına bağlıdır. Ters faz sırasında pompa su basmaz, fan havayı ters yöne atar, konveyör geri yürür.
• Kompresörler: Bazı kompresör tipleri (örneğin scroll kompresörler) ters yönde çalıştığında kısa sürede hasar görebilir.
• Asansör, vinç ve kaldırma ekipmanları: Ters yönde hareket ciddi güvenlik riski oluşturur; bu sistemlerde faz sırası denetimi genellikle zorunlu bir koruma fonksiyonudur.
• Paralel bağlantı ve transfer panoları: Jeneratör ile şebeke arasında geçişte faz sırasının aynı olması gerekir; aksi halde tüm motorlar jeneratöre geçildiğinde ters döner.

Faz Sırası Nasıl Ölçülür?

1. Temaslı faz sırası göstergesi

Cihazın üç renkli kablosu (genellikle krokodil klipsli) sırasıyla L1, L2 ve L3’e bağlanır. Ekran veya LED’ler sağ/sol dönüşü gösterir; birçok model aynı zamanda faz eksikliğini de belirtir.

1. Cihazın gerilim aralığının ve CAT sınıfının panoya uygun olduğunu kontrol edin.
2. Klipsleri renk/işaret sırasına dikkat ederek bağlayın; mümkünse bağlantıyı enerji kesikken yapın.
3. Enerji verin ve dönüş yönünü okuyun.

2. Temassız faz sırası göstergesi

Kablonun yalıtımı üzerinden ölçüm yapar; çıplak iletkene dokunmak gerekmez. Enerjili panolarda güvenliği artırır ve klemense ulaşılamayan durumlarda büyük kolaylık sağlar. Ölçüm sırasında kabloları doğru sırayla probe yerleştirmek gerekir.

3. Motor dönüş yönü testi

Bazı göstergeler, motor enerjilendirilmeden önce mili elle çevirerek motor klemenslerinde oluşan küçük gerilimden dönüş yönünü tespit edebilir. Böylece motor ile şebeke faz sırası eşleştirilir ve ilk kalkışta ters dönüş riski ortadan kalkar.

UT261A Dijital Faz Sırası Ölçer Test Cihazı Ürünü İncele »

UT267B Dijital 3 Faz Sırası Ölçer Fazmetre Ürünü İncele »

UT-262E Unıt Temsassız Faz Dedektörü Ürünü İncele »

Faz Sırası Ters Çıkarsa Ne Yapılır?

Faz sırasını düzeltmek için herhangi iki fazın yerini değiştirmek yeterlidir (örneğin L2 ile L3). Bu işlem mutlaka enerji kesilip kilitlendikten ve gerilim olmadığı doğrulandıktan sonra, yetkin bir elektrikçi tarafından yapılmalıdır. Düzeltmenin nerede yapılacağı önemlidir: Tek bir motor tersse motor klemensinde, binanın tamamı tersse ana panoda düzeltme yapılır.

Kalıcı Çözüm: Faz Koruma Rölesi

Faz sırası göstergesi bir ölçü aletidir; sistemi sürekli izlemez. Şebekede sonradan yapılan bir değişiklik, dağıtım şirketi müdahalesi veya jeneratöre geçiş faz sırasını değiştirebilir. Faz koruma rölesi, pano içinde sürekli çalışarak şu durumlarda kontaktör bobin devresini açar:

• Faz sırası hatası (ters dönüş)
• Faz kaybı (bir fazın kesilmesi)
• Fazlar arası gerilim dengesizliği
• Modele göre düşük veya yüksek gerilim

Faz kaybında çalışmaya devam eden bir motor iki fazla çalışmaya zorlanır ve kısa sürede ısınıp yanabilir. Pompa, kompresör ve asansör panolarında faz koruma rölesi, termik röle ile birlikte motor korumasının temel parçasıdır.

MC21B5 3X415VAC Faz Koruma Rölesi Ürünü İncele »

Sık Sorulan Sorular

Multimetre ile faz sırası ölçülür mü?

Standart multimetreler yalnızca gerilimin büyüklüğünü ölçer; fazların sırasını gösteremez. Bunun için faz sırası göstergesi veya bu fonksiyona sahip bir tesisat test cihazı gerekir.

Faz sırası göstergesi ile faz kalemi aynı mı?

Hayır. Gerilim dedektörü (faz kalemi) bir iletkende gerilim olup olmadığını gösterir; faz sırası göstergesi ise üç fazın birbirine göre sırasını tespit eder.

Kurumsal alım

Elektrik taahhüt, asansör ve HVAC servis firmaları için adetli alımlarda bizimle iletişime geçerek teklif alabilirsiniz.