Kontaktör Nedir, Nasıl Seçilir? AC-1 / AC-3 Kategorisi, Motor Gücü ve Bobin Gerilimi
Kontaktör, bobinine uygulanan kumanda gerilimiyle yüksek akımlı güç devrelerini açıp kapatan elektromekanik bir anahtardır. Çalışma prensibi röleye benzer; ancak kontaktörler çok daha yüksek akımlar, üç fazlı yükler ve motor kalkışı gibi zorlu koşullar için tasarlanır. Ark söndürme odaları, güçlü kontak basıncı ve milyonlarca açma-kapamaya dayanacak mekanik yapıları vardır.

MC 75/4a 75 A 4 Kutuplu Kontaktör
Kontaktör ile Röle Arasındaki Fark
| |
Röle |
Kontaktör |
| Tipik akım |
Birkaç amper – 16 A |
9 A – yüzlerce amper |
| Kutup sayısı |
1 – 4 komutatif kontak |
3 veya 4 ana kutup + yardımcı kontaklar |
| Kullanım |
Sinyal ve kumanda devreleri |
Motor, ısıtıcı, aydınlatma gibi güç devreleri |
| Ark söndürme |
Sınırlı |
Ark söndürme odalı |
Pratikte ikisi birlikte çalışır: PLC veya kontrol cihazı bir röleyi, röle de kontaktörün bobinini sürer.
Kullanım Kategorisi: AC-1 ve AC-3 Ne Demek?
- AC-1: Rezistif veya hafif endüktif yükler (ısıtıcı, rezistans, fırın). Ark zayıf olduğu için kontaktör yüksek akım taşıyabilir.
- AC-3: Sincap kafesli asenkron motorların kalkışı ve çalışırken durdurulması. Kalkış akımı nominalin 6-8 katına çıktığı için aynı kontaktörün AC-3 değeri AC-1 değerinden düşüktür.
- AC-4: Sık kesik çalışma (inching), ters akım frenleme gibi en ağır motor uygulamaları; kontaktörün bir üst boy seçilmesi gerekir.
Kural: Motor uygulamasında kontaktörü her zaman AC-3 akımına veya katalogdaki AC-3 kW değerine göre seçin.
Motor Gücüne Göre Kontaktör Seçimi (400 V, AC-3)
| Motor gücü (3 faz 400 V) |
Tipik kontaktör akım sınıfı (AC-3) |
| 4 kW’a kadar |
9 A |
| 5,5 kW |
12 A |
| 7,5 kW |
18 A |
| 11 kW |
22 – 25 A |
| 15 kW |
32 A |
| 18,5 kW |
40 A |
| 22 kW |
50 A |
| 30 – 37 kW |
65 – 75 A |
Tablo yaygın kontaktör serilerinin katalog değerlerine dayanan genel bir rehberdir. Kesin seçim için kullanacağınız kontaktörün kataloğundaki AC-3 kW değerini ve motor etiketindeki nominal akımı kontrol edin. Sık kalkış, ağır yük veya yüksek ortam sıcaklığı varsa bir üst boy seçin.
Bobin Gerilimi ve Yardımcı Kontaklar
- Bobin gerilimi: Kumanda devrenize uygun olmalı: 24 V AC/DC, 110 V AC, 230 V AC veya 400 V AC. Bobin gerilimi kontaktörün üzerinde ve sipariş kodunda belirtilir; yanlış bobin, kontaktörün çekmemesine veya bobinin yanmasına neden olur.
- Yardımcı kontaklar: 1NO+1NC gibi yardımcı kontaklar mühürleme (kendini tutma) devresi, sinyal lambası ve kilitleme için kullanılır. İhtiyaç varsa önden veya yandan takılan yardımcı kontak bloklarıyla artırılabilir.
- 4 kutuplu kontaktörler: Nötrün de anahtarlanması gereken jeneratör-şebeke transfer panolarında ve bazı aydınlatma uygulamalarında kullanılır.
Motor Koruması İçin Kontaktör + Termik Röle
Kontaktör tek başına motoru korumaz; yalnızca açar ve kapatır. Aşırı yük koruması için kontaktörün altına uyumlu bir termik röle takılır ve termik rölenin 95-96 kontakı kontaktör bobin devresine seri bağlanır. Kısa devre koruması için de önüne uygun bir sigorta veya motor koruma şalteri gerekir. Daha yüksek güçlü motorlarda yıldız-üçgen yolverme için üç kontaktör ve bir yıldız-üçgen zaman rölesi kullanılır.
Arıza Belirtileri ve Bakım
- Vızıltı / titreme: Düşük bobin gerilimi, kirli çekirdek yüzeyi veya kırık kısa devre halkasına işaret eder.
- Kontaklarda kararma ve yapışma: Kontaktörün yük için küçük kaldığını veya sık kalkış yapıldığını gösterir.
- Isınma: Gevşek klemens bağlantılarını termal kamera veya temassız termometreyle periyodik olarak kontrol edin ve üreticinin önerdiği torkla sıkın.
Sık Sorulan Sorular
Kontaktörü tek fazlı yükte kullanabilir miyim?
Evet. Tek fazlı yüklerde kutuplardan biri veya ikisi kullanılır; rezistif yüklerde kutupları seri bağlamak kontak ömrünü artırabilir. Üreticinin bağlantı önerisine uyun.
Kontaktör çekiyor ama motor dönmüyor, neden?
Ana kontaklardan biri yanmış olabilir (faz eksikliği), termik röle atmış olabilir veya motor bağlantısında kopukluk vardır. Üç fazı kontaktör çıkışında ölçerek başlayın.
Pano üreticileri için toplu alım
Kontaktör, termik röle ve yardımcı kontak bloklarında adetli alımlar için bizimle iletişime geçerek teklif alabilirsiniz.
Etiketler: kontaktör, kontaktör seçimi, LS kontaktör, AC-3, motor kontaktörü, güç kontaktörü
Ekim 27, 2026
Listeye dön