Zaman Rölesi Nedir? Gecikmeli Çekme, Gecikmeli Bırakma ve Fonksiyon Seçimi

Zaman rölesi, bir kontrol sinyali aldıktan sonra çıkış kontaklarını ayarlanan süreye göre konum değiştiren elektronik röledir. Kontaktörler, motorlar, valfler ve sinyal lambaları gibi yüklerin zamanlamasını PLC’ye gerek kalmadan, basit ve güvenilir şekilde kontrol etmeyi sağlar. Pano tipi modeller genellikle DIN raya takılır ve ön paneldeki düğmelerle süre ve fonksiyon ayarlanır.

1CJDT0 Multi Fonksiyon Zaman Rölesi

Temel Zaman Rölesi Fonksiyonları

Fonksiyon	Çalışma şekli	Örnek uygulama
Gecikmeli çekme (On-delay)	Besleme geldikten sonra ayarlanan süre dolunca kontak konum değiştirir	Pompanın, basınç oluştuktan sonra devreye girmesi; sıralı motor kalkışı
Gecikmeli bırakma (Off-delay)	Kontrol sinyali kesildikten sonra kontak ayarlanan süre boyunca çekili kalır	Motor durduktan sonra soğutma fanının bir süre daha çalışması, merdiven otomatiği
Darbe (Interval / one-shot)	Tetiklendiğinde kontak yalnızca ayarlanan süre boyunca çeker	Belirli süreli yağlama, sirenin sınırlı süre çalması
Flashör (Cyclic)	Kontak belirli aralıklarla sürekli açılıp kapanır	İkaz lambası, aralıklı karıştırıcı
Yıldız-üçgen	Yıldız kontaktörü süre boyunca çeker, kısa bir ölü zamandan sonra üçgen kontaktörü devreye alınır	Asenkron motorlarda düşük akımlı yol verme

Multi fonksiyon zaman röleleri, bu fonksiyonların birçoğunu tek gövdede sunar ve fonksiyon seçim anahtarıyla ayarlanır. Stok ve yedek parça yönetimini kolaylaştırdığı için pano üreticileri tarafından sık tercih edilir.

Terminaller ve Bağlantı

A1 – A2: Besleme girişi. Gerilim aralığı röle etiketinde yazar (ör. 12-240 V AC/DC üniversal besleme).
15 – 16 – 18: Tek komutatif (C/O) kontak: 15 ortak, 16 normalde kapalı, 18 normalde açık. İki kontaklı modellerde ikinci grup 25-26-28 olarak numaralandırılır.
B1 (veya S/Y): Gecikmeli bırakma gibi fonksiyonlarda kullanılan kontrol (tetik) girişi.

Kontak akımı genellikle 5-16 A arasındadır. Motor gibi yükleri doğrudan röle kontaklarıyla değil, kontaktör bobini üzerinden sürün.

Seçim Kriterleri

Fonksiyon: Tek fonksiyonlu mu, multi fonksiyon mu?
Besleme gerilimi: Pano kumanda gerilimiyle (24 V DC, 230 V AC vb.) uyumlu ya da üniversal besleme.
Süre aralığı: Saniyenin kesirlerinden saatlere kadar; ayar hassasiyetine dikkat edin.
Kontak sayısı ve akımı.
Montaj: DIN ray, soketli (11 pin / 8 pin) veya pano kapağı tipi.

Sık Sorulan Sorular

Zaman rölesi ile zaman saati (timer) aynı mı?

Hayır. Zaman rölesi bir olaydan sonra geçen süreyi sayar; zaman saati (dijital/analog timer) ise günün veya haftanın belirli saatlerinde açma-kapama yapar.

Röle süreyi tutmuyor, neden?

Besleme gerilimi aralık dışında olabilir, fonksiyon seçimi yanlış yapılmış olabilir ya da süre çarpanı (s / dk / sa) yanlış kademededir. Ayarları enerji kesikken değiştirmek çoğu modelde önerilir.